info@cittaslowgerze.com 0 (368) 718 15 47

GERZE'NİN İKLİM VE COĞRAFYASI

Kuzeyinde Karadeniz güneyinde Boyabat ve Durağan, doğusunda Dikmen batısında Sinop ile çevrili ilçenin yüzölçümü 594 km²’dir. İl merkezine denizden 13 mil karayolundan 39 km.’dir. Samsun iline 132 km. uzaklıkta olan Gerze’nin yükseklikleri 900 metreyi bulan Elma ve Köse Dağlarının yanı sıra Dede Dağı ve Hasan Dağı bulunmaktadır. Köyler, orman içi, orman kenarı, kıyılık ve ovalık olmak üzere üç yerleşim bölgesinde yer almaktadır. 71 köyü ve 1 bucağı bulunmakta iken Dikmen bucağı 20 Mayıs 1990 tarihinde kendisine 31 köy bağlanarak ilçe olmuştur. Gerze ilçesine bağlı bulunan 41 köy arazinin meyilli olması nedeniyle dağınık bir yerleşim yapısına sahiptir.

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

Sinop ilinin %80 ‘i dağlıktır. Küre (İsfendiyar) dağlarının yeryüzü şekillerini belirlediği Sinop ili sınırları içinde bu dağ silsilesine bağlı Elma ve Köse dağları Gerze’nin en önemli yükseltileri olarak dikkat çekmektedir. Gerze’de kalın ,koyu ,organik maddelerce zengin alt katmanlı kahverengi orman toprakları yaygındır. Burada ana madde kireçtir. Yüksek sıcaklık nedeniyle açığa çıkan katyonlar toprakta birikir. Bu topraklarda gür bitki örtüsü ,toprağa bol organik malzemeler ekler. Gerze ormanları kıyıdan iç kesimlere uzanır .Kuzeyden güneye uzanan bu ormanlar yaşlıdır. Eski ve doğla ormanlardır. Kimi kesimlerde de kıyıya paralel olarak uzanırlar.200 metrenin üzerinde ki yükselti kuşağında rastlanan ormanlarda ,ağaçlar oldukça büyük ve sıktır. Ağaç türleri de azdır. Başlıcaları kayın ve gürgendir.800 metreden yüksek kesimlerde ağaç türleri arasına köknar girer ve diğer ağaç türleri giderek azalır. Gerze’nin kuzeyinde pleosen yaşlı serilerine rastlanır. Buralarda kumlu ve killi yataklar, geniş anlanlar kaplar . Gerze ve çevresi genel olarak sismik alanların dışında kalır .Çimento hammaddesi olarak kullanılan kil Gerze ve Ayancık’ta çıkarılmaktadır.

Sinop ili toprakları %23.4’ü platolarla kaplıdır. Platolar , yeryüzü şekillerinin dağılımı açısından dağlardan sonra ikinci sırada yer almaktadır. İldeki platolar daha çok Gerze ve Boyabat ilçelerinde toplanmıştır. Gerze sınırları içindeki platoların (yaylaların)en önemlileri; Altmışdört ,Güdeklioğlu ,Avlağısökü ,Kuzfındık ,Çam ve Altınyayladır.

AKARSULAR

Sinop il topraklarının bir bölümü Batı Karadeniz ,bir bölümü de Kızılırmak Havzasına girer. Gerze sınırları içinde denize dökülen akarsular Batı Karadeniz havzasında yer alır. Adı geçen havzada genellikle nemli ve ılıman bir iklim egemendir. Yıllık yağış ortalaması 700-1,200 mm arasındadır. Havza genellikle dik ,sarp, eğimli dağlık bir alan görünümündedir. Burada yer alan az sayıdaki küçük ova ,akarsuların oluşturduğu ,alüvyal taban ovalarıdır. Akarsular genellikle dar ve derin vadilerden akar .Vadi tabanlarında ince tabakalı alüvyal topraklardan oluşmuştur.Gerze’nin belli başlı akarsuları dikkate değer açıdan Sarımsak ve Kırıkgeçit çaylarıdır.Sarımsak çayı , Uzunöz dağalarının eteklerinden doğar ,başsökü deresi en önemli koludur.Sarnıç ve Sorkun dağı eteklerinden çıkan Kırıkgeçit Çayı 35km uzunlukta olup yatağında Yılankavi bir biçimde aktığı için bu adı almıştır.

İKLİMİ

Gerze Karadeniz’in doğu ve batı iklim özelliklerinin geçiş noktasında bulunur.Yazları serin ,kışları ılık geçer.Yaz ve kış sıcaklık ortalamaları arasında büyük farklar görülmez .Her mevsim yağışlı Karadeniz iklimi Gerze’de de geçerlidir.Yazın bir kaç ayı hariç bütün mevsimler nemli ve yağışlı geçer .Bu açıdan bakıldığında dört mevsim yağışlı bir iklimle karşılaşırız.En fazla yaığşla sonbahar da karşılaşılır.Yıllık toplam yağış 737,7mm dir.Bunun 231,4mm yani %31.4üSonbahar mevsiminde gerçekleşir.İlkbahar da 165,6mm ,yaz mevsiminde ise 117,8mm yağış alır. Bu genel görüntü içinde Gerze’nin iklimini ;yarı nemli ,mezotermal ,su noktasını yaz mevsimide ve orta derecede olan ,okyanusal koşullara yakın bir biçimde tanımlamak doğru olacaktır.

BİTKİ ÖRTÜSÜ

Gerze ,Karadeniz ikliminin bir özelliği olarak her zaman yağış aldığından zengin orman ve bitki örtüsüyle kaplıdır. Ormanlar hem zengin hem de çeşitlidir. Çam ,köknar ,meşe ,gürgen ,kayın ,dişbudak ,karaağaç ve kavak başlıca ağaç türleridir. Gerze Karadeniz bölgesinde zengin flora özelliklerine sahip bir yöredir. Bitki örtüsü çok çeşitli ağaç türlerinden oluşmaktadır.Gerze’nin kıyı şeridinde Akdeniz bitkileri de görülür .Meşe ,defne,karaağaç ,çınar,fındık ,kızılcık,kayıngürgen,karaçam,ve sarıçamdan oluşan bu bitki örtüsü yükseltinin 1800 metreye ulaştığı kesime kadar yayılır.Akarsuların ,aşağı çığırlarında oluşturmuş oldukları nispeten geniş alüvyal tabanlı vadilerde ,yine hidrofil karekterli fakat tuzu pek sevmeyen bir bitki topluluğunun yayışıl gösterdiği görülür.Bu topluluğun başlıca elementlerini ise söğüt ,hayıt ve ılgın gibi çalı türleri ile pıtrak gibi bazı otsu türler oluşturmaktadır.